پايگاه علمي سازمان نظام پزشكي نيشابور

تدوين و گردآوري مقالات تخصصي پزشكي

تعویض کامل مفصل هیپ

تعویض کامل مفصل هیپ

منبع http//www.medicinet.com

1-تعویض کامل مفصل هیپ چیست ؟

تعویض کامل مفصل هیپ طی عمل جراحی با مواد مصنوعی در مفصلی که به سبب بیماریهای غضروف و استخوان ایجاد شده می باشد .

مفصل هیپ مانند گوی و کاسه آن است . کاسه مانند یک حفره فنجان مانند در استخوان لگن که به آن استابولوم می گویند و گوی سر بزرگ استخوان فمور است .

تعویض کامل مفصل هیپ ( THR ) درمان جراحی بیماری فمور و استابولوم است که طی آن گوی فلزی و پایه آن در داخل فمور واستابولوم با مواد پلاستیکی تعویض می گردد (=پروتز ) بعد از قرار گرفتن پروتز در داخل فمور توسط چسبی سیمانی به نام متیل متاکریلات ثابت می شود نوعی از پروتز هم بدون استفاده از سیمان داریم که سوراخهای میکروسکپی دارد و باعث رشد استخوان بداخل پروتز می شود نوع بدون سیمان شاید بخصوص در جوانان ماندگاری بیشتری داشته باشد .

چه کسانی کاندید عمل هستند :

بعلت آرتزیت شدید تعویض کامل مفصل هیپ بسیار شایع است و شایعترین نوع آرتزیت از نوع دژنراتیو است ( استئوآرتریت )که عموما بعلت کهولت ، ناهنجاریهای مادرزادی و سابقه تروما ایجاد می شود سایر کاندیداهای عمل شامل شکستگی در مفصل هیپ ، آرتریت روماتوئید ، مرگ استخوانی ( نکروز آسپتیک ) که این مورد می تواند بعلت داروهایی مثل پردنیزون و پردنیزولون والکل و بیماریهایی مثل SLE و پیوند کلیه باشد .

درد شدید و مزمن وپیشرونده بهمراه اختلال در اعمال روزانه مثل قدم زدن ، بالا رفتن از پله ها و حتی بلند شدن از زمین نهایتا منجر به این عمل می شود .

بعلت اینکه تعویض مفصل باگذشت زمان ممکن است با شکست درمانی روبرو شود بنابراین تصمیم به این عمل بخصوص در افراد جوان آسان نیست و عموما تصمیم به عمل زمانی گرفته می شود که درد بیمار به ضد درد و ضد التهابها جواب ندهد و اعمال روزانه دچار اختلال باشد این عمل یک عمل الکتیو است و بایستی بین ریسک و فوائد آن و پیش بینی نتایج آن تصمیم گرفت .

ریسکهای عمل

ریسک ایجاد لخته دراندامهای تحتانی و حرکت آن به ریه ( ترومبوآمبولی ریه ) اگر چه نادر است ولی می تواند باعث نارسایی تنفسی و مرگ شود . دیگر مشکلات ادراري ، عفونت پوستی موضعی یا عفونت مفصلی ، شکستگی استخوان در حین یا بعد عمل ، اسکار و یا محدودیت حرکت هیپ و شل شدن پروتز که منجر به شکست عمل شود . خطرات بیهوشی عمومی مثل آرتیمی،سمیت کبدی و پنومونی نیز از دیگر عوارض است .

اقدامات قبل عمل

این عمل می تواند باعث از دست رفتن حجم زياد خون شود این بیماران می توانند اغلب با دادن خون قبل از عمل و تزریق آن بصورت اتولوکوس در حین عمل باعث به حداقل رسانیدن عوارض ترانسفوزیون شوند . اقدامات معمول مثل تمام اعمال جراحی انجام می شودداروهای ضد التهابی مثل آسپرین اغلب یک هفته قبل ازعمل قطع می شودو بعد از عمل مجددا می توانیم بدهیم دیگر کارها مثل CBC الکترولیتها Cl ,K,Na) بيكربنات ) تستهای خونی برای کلیه و کبد u/A ، گرافی ریه و EKG و معاینه فیزیکی می باشد . هر گونه عفونت ، بیماری شدید قلبی یا ریوی و اختلال متابولیکی فعال مثل دیابت کنترل نشده می تواند باعث لغو یا تأخیر در عمل شود .

اقدامات برای بیماران بعد از عمل

طول عمل جراحی 4-2 ساعت خواهد بود و زمان قبل از شورع عمل نیز به آن اضافه می شود سپس بیمار به اتاق ریکاوری بمدت یک الی چهار ساعت جهت مراقبت برده می شود .

اندامهای تحتانی می بایستی بدقت از نظر حس و گردش خون بررسی شوندوهر گونه علائم غیر طبیعی شامل بی حسی و سوزش که توسط بیمار اظهار شود توسط پرستاران ثبت شوند به محض ثبات بیمار به بخش منتقل می شود در زمان ریکاوری بیمار مایعات وریدی دریافت می نماید مایعات وریدی جهت تأمین الکترولیتها و نیز دادن آنتی بیوتیک مفید است زخم احتیاج به درناژ نیز دارد مقدار و مشخصات درناژ بوسیله پزشک و پرستار مورد توجه قرار می گیرد .

کنترل درد توسط پمپ کنترل شونده توسط بیمار درمواقع نیاز ایجاد می شود . درمانهای ضد درد می تواند باعث تهوع واستفراغ شود پس ضد استفراغ نیز می توانیم بدهیم .

بررسی جهت جلوگیری از ایجاد لخته در اندامهای تحتانی لازم است بیماران در محفظه پلاستیکی (TEDs) بعد از جراحی گذاشته می شوند فشار اطراف پا توسط گردش هوای داخل کیسه هوا دور تا دور پا افزایش می یابد تا گردش خون کافی باشد بیماران بایستی تشویق شوند تا فعالیت ورزشی اندامهای تحتانی جهت گردش خون وریدی و جلوگیری از لخته داشته باشند دارو نیز بدین جهت داده می شود . بیماران اغلب مشکل ادرار کردن دارند این موارد می تواند ناشی از داروهای ضد درد باشد که داده شده است ، نتیجتا می شود کانتر ادراری استفاده نمود . بیماران بایستی تشویق شوند تا تنفس عمیق و سرفه نموده و جهت جلوگیری از احتقان ریوی و کلاپس راههای هوایی باریک بیمار  بايست در یک ظرف مخصوص بدمد .

عوامل موثر در بهبودی بعد عمل

بیماران بعد از عمل بدقت فیزیوتراپی می شوند در اولین روز بعد عمل با مقدار کمی شروع می شود درحالی که بیمار نشسته در صندلی است سپس راه رفتن اضافه می شود . درابتدا محافظی مانند  عصا یا چوب زیر بغل استفاده می شود . درحین ورزش درد بدقت کنترل می شود مقداری احساس ناراحتی طبیعی است و برای بیماران بسیار خرسند کننده خواهد بود که بدانند درد بسیار کمی نسبت به قبل از انجام عمل خواهند داشت .

فیزیکال تراپی برای هر عمل تعویض مفصلی بسیار مهم است . آموزش بیماران و تقویت عضلات اطراف مفصل با ورزش کنترل شده جهت جلوگیری از کنتراکچر مفصل که ناشی از بافت اسکار اطراف مفصل ایجاد می شود لازم است . کنتراکچر از حرکات کامل مفصل جلوگیری می کند .

بیماران نبایستی مفصل هیپ را با حرکات سنگین یا فعالیت های غیر معمول درخانه تحت کشش قرار دهند تکنیکهای بخصوص مثل وضعیت بدن و نشستن روی توالت بلندتر می تواند مفید باشد . بیماران نبایستی پاهایشان را از خط وسط باز نمایند یا روی هم بیندازند . زیرا امکان جابجا شدن مفصل هیپ هست بایستی از انحراف کمر خود داری نمایند وموقع خوابیدن به سمتی که عمل نشده بخوابند درحالی که یک بالش بین پاهایشان قرار دارد بیماران بایستی برنامه ورزشی درخانه داشته باشند تا عضلات گلوتئوس (سريني) و ران را تقویت نمایند  . کاردرمانی اغلب قسمتی از روند بهبودی است این درمانها با احتیاط درفعالیت های روزمره ادامه می یابد و درمورد تجهیزات قابل دسترسی که فعالیت روزمره آنها را بهبود بخشد آموزش می بینند .

سایر راهنمایی های بعد از عمل به بیماران

بیماران وسایل حمایت کننده که توسط تراپیست و پزشک توصیه شده استفاده می نماید ،  داروها را بخاطر جلوگیری از لخته در پاها استفاده می کنند که شامل وارفارین و یا آسپرین است هرچند هپارین را نیز می توان توسط خودفرد تزریق نمود . درمان جهت درد وخواب و مخصوصا شلی عضلات داده می شود . بمرور بیماران از وسایل حمایتی بی نیاز می شوند .

بیماران بایستی در مورد علائم عفونت شامل تورم گرمی ، قرمزی یا افزایش درد اطراف محل عمل آموزش ببینند و به محض این علائم یا آسیب به هیپ بایستی به پزشک معالج اطلاع دهند و محل زخم بدقت توسط معالج مشاهده شود. بخیه ها که اغلب بصورت ممتد هستند چند هفته بعد برداشته می شوند .

نگهدراری عمل در دراز مدت توسط بیماران چگونه است ؟

آموزش بیماران در مدت زمان ماندگاری عمل بسیار با اهمیت است . از ورزش شدید مثل دویدن یا ورزشهای رزمی خود دداری نمایند اینها می تواند باعث صدمه به هیپ یا جابجایی شود .

شنا جهت بهبودی و تقویت عضلات ایده آل است و حرکات و تحمل بیمار را افزایش می دهد . بیماران بایستی بدانند مفصل مصنوعی دارند آنتی بیوتیک درهر پروسه تهاجمی مثل اعمال وارولوژی و گاستروآنترولوژیک و یا دندانی داده شود عفونت درهر جایی از بدن بایستی درمان شود تا از رسیدن عفونت به مفصل جلوگیری شود زیرا باکتری ها می توانند براحتی از طریق خون به مفصل برسند .

عمل جراحی تعویض مفصل هیپ مفیدترین عمل جراحی مفصلی است که امروزه انجام می شود .در بیماران خوب انتخاب شده در حدود 95% بیماران حداقل 15 سال ماندگاری دارد. تحقیقات طولانی تکنیکها و وسایل جدید را تأیید کرده اند و در آینده تکنیک های جدیدتری خواهد بود که بیماران بیشتری با عوارض کمتر خواهیم داشت.

تعویض کامل هیپ در یک نگاه

- پروتز می تواند در داخل استخوان فمور با سیمان یا بدون سیمان باشد.

- درد مزمن و اختلال در اعمال روزانه به همراه آرتریت شدید هیپ می تواند دلیلی بر انجام عمل باشد.

- عوارض و خطرات تعویض کامل مفصل مشخص شده است.

- اماده بودن بانک خون خود بیمار قبل از عمل (در صورت امکان)

- فیزیوتراپی یک جزء اساسی برای بازتوانی بعد از عمل است.

- دریافت آنتی بیوتیک در بیماران با مفصل مصنوعی بایستی در قبل، حین و بعد از هر عمل جراحی از جمله اعمال دندانپزشکی .

شمار بیماران تعویض زانو و هیپ در آمریکا به سرعت در حال افزایش است و این می تواند اخطاری برای سیستم بهداشتی آمریکا و افزایش عظیم بار آن باشد.

افزایش وزن و آرتریت به همراه افزایش سن جمعیت یک افزایش شدید در افزایش این جراحی ها ایجاد کرده است. 76 میلیون آمریکایی بازنشسته هستند و نیز فرزندانی که پشت سر آنها هستند از آنجایی که آرتریت در سالمندان شایعتر است مطمئنا موارد بیشتری از آرتریت در سالهای آینده خواهیم داشت آرتریت در بیش از 46 میلیون آمریکایی تاثیر و باعث درد مفاصل، سفتی و تورم شده است. حال آن که تعداد بیشتری سالمند داریم آرتریت یک تاثیر ساده سن نمی باشد . افزایش بیش از حد وزن ریسک آرتریت را افزایش می دهد . حفظ وزن مطلوب می تواند باعث کمتر شدن آرتریت شود . تعویض مفصل یک درمان برای کسانی است که به آرتریت شدید و ناتوان کننده که باعث درد واضح یا محدودیت توانایی حرکات بدن دارند انجام ميشود.

 اطلاعات به دست آمده از تعویض مفصل از سال 1997 تا 2004 توسط دکتر sunny kim

 از دانشگاه فلوریدا نشان می دهد:

- تعویض 37 درصد و زانو 53 درصد در سال 2004 نسبت به سال 2000 افزایش یافته

- شایعترین مورد در افزايش هزینه های پزشکی

- افزایش پرداخت پلکانی بیمه های شخصی

اطلاعات دکتر کیم در 14 آوریل در مجله arthritis are research منتشر شد و براساس نوشته ایشان بایستی در سال 2015 حدود 600 هزار هیپ و 4/1 میلیون زانو تعویض شود آموزش بهداشت عمومی بسیار مهم است تا با کاهش وزن آرتریت را در مراحل اولیه درمان نماییم .

ترجمه و گردآوري : دكتر حسن كريمي ( پزشك عمومي) – عضو كميته علمي سازمان نظام پزشكي نيشابور

+ نوشته شده در  ساعت 10:30  توسط كميته علمي سازمان نظام پزشكي نيشابور  |